Sistem Değişiklikleri

• PHP 5.2 ve üzerinde çalışacak, bu sürümün altındaki sunucularda Joomla 1.6 çalışmayacak
• MySQL 5.0.4 ve üzeri sürümlerin altında joomla 1.6 çalışmayacak

Bu nedenle, ilerisi için bir sunucu satın alacakken sistem gereksinimlerinin en az yukarıda belirtilen şekilde olmasına dikkat etmelisiniz.

Eklenti Tasarımı

• Geri uyumluluk modu olmayacak. bu nedenle eklentiler 1.6 kod yapısına göre tasarlanmalı.
• ACL (access control list) Giriş kontrol listesini tanımlayan bu kısaltma joomla 1.6 sürümünde yenilik yapıldığından tam anlamıyla geriye dönük sürümler için tam uyumu garanti etmeyecek.
• Varsayılan şablon düzenindeki değişiklikler, yine bu sürümde şablon yapımı konusunda köklü değişiklikler göreceğiz.
• Şablonlar için uyumluluk paketi yayınlanacak, buna göre önceki sürüme ait şablonun bu sürüme uyumluluğu sağlanabilecek.
• jForm parametresindeki “<params>” ifadesi yerini “<fields>”a bırakacak.

Kaldırılanlar

• API’deki değişiklikleri kapsayanlar.
• patTemplate, DOMIT, PEAR
• phpgacl (Çekirdek yapısı yeniden yapılandırılıyor)
• phpInputFilter, phputf8, tcpdf
• Yönetim paneline ait olan “mod_stats” ve  “mod_footer”
• xstandard yazı editörü
• Openid kütüphanesi artık bu sürümde uyumlu ek olarak geliyor.
• Geshi to plugin (currently AWOL??)

Önemli Değişiklikler

• Bölüm özelliği kaldırıldı yerine çoklu kategori özelliği getirildi (alt kategori özelliği)
• Frontpage (önsayfa) diye tanımlanan kavramı “Featured” (öne çıkan) olarak yapılandırıldı
• Kullanıcı arayüzü için “com_user” ifadesi yerini “com_users”a bırakıyor
• Mootools 1.2
• Tüm kullanıcı arabirimi yeniden düzenlendi
• Kullanıcı arayüzü “mod_mainmenu” tanımı yerini “mod_menu”ye bırakıyor.
• Dil dosyaları yeniden yazılacak ve yine “INI” standardında olacak
• Bazı URL (bağlantı) değişiklikleri.

Güncelleme?

• Artık yönetim panelinde sizi Ron Severdia’nın tasarımı olan “BlueStork” isimli şablonu kullanan yeni bir arayüz karşılayacak.

Yönetim Paneli

• Verimliliği arttırmak için yapılan en köklü değişimlerden bir tanesi olan üye yönetimi
• Bir diğer değişim ise makale yönetimindeki değişiklikleri içeriyor.

Araç Çubuğu Özellikleri

• Save & New (böylece zaman kaybetmeden bir ikinci içeriğimizi ekleyebiliriz)
• Save as Copy (taslak olarak kaydetme seçeneği)

Entegre Çöp Kutusu

Artık çöp yönetimi panelde tüm uygulamaların içinde entegre bir şekilde geliyor. Her hangi bir öğeyi belki geri almak isteyebileceğiniz üzerine kurulu bu mantık ile silinen öğeler çöp kutusunda siz tamamen silene kadar tutulur. Zaten joomla’da önceden de var olan bu özellik artık uygulamaların haricinde değil de dahilinde ve üst menüde buton olarak yerini almış durumda.

Çoklu Kullanıcı Grupları

• Artık kullanıcılar için farklı üye grupları oluşturacak ve üyelerin bir den fazla gruba dahil edilmesini sağlaya bileceksiniz.

Kullanıcı Grubu Yönetimi

• Joomla için en çok ihtiyaç duyulan özelliklerin başında gelen yeni kullanıcı grubu ekleme özelliği artık 1.6 sürümü ile sizlerle.

Temel İşlevler İçin Grupların Atanması

• Gruplara farklı farklı işlevler için yine farklı izinleri atayabilecek ve yöneteceksiniz.

Erişim Seviye Yönetimi

• Yeni erişim seviyeleri ekleyebilecek ve yönetebileceksiniz.

• Bir erişim seviyesi bir kullanıcı grubuna atanmış olabilir. Yukarıdaki örnekte de net olarak görüleceği üzere “Park Rangers” üye grubuna erişim izni verilen “Confidental” içeriklerine izin verilmiş halini görmektesiniz.

Joomla’nın hazırlanmakta olan yeni yüzü 1.6 sürümünün bizlere neler getirdiğine dair yazımızın ikinci bölümüne hoşgeldiniz. Bir önceki bölümde sırasıyla anlatmaya çalıştığımız, kaldğımız yerden devam edelim.

ACL Terminology

Kısaca “ACL” diye tanımlanan ve açılımı “access control list” olan ve türkçesi ise erişim kontrol listesi açısından 1.6 sürümünün getirdiklerine bakalım.

• 1. Tür kurallar (grup İzinleri) – Ne yapabiliriz?
• 2. Tür kurallar – Özel olarak ne yapabiliriz?
• 3. Tür kurallar – (erişim seviyeleri) – Neyi görebiliriz?

Görüleceği gibi joomla 1.6′da üç temel erişim türü bulunuyor ve yukarıda bunları basitçe özetlemeye çalıştık. Erişim seviyelerinin temel mantığı bu üç tür üzerine oturuyor, kullanıcıların yapmaya izinli olduğu şeyler, özel olarak belli grupların yapmasını isteyeceğimiz şeyler ve son olarak da neleri görecek, izleyecek oldukları konusunu kapsayan erişim kuralları. Buna göre temel anlamda;

Sekmeli Bileşen Seçenekleri (parametreler)

Üçüncü parti eklenti geliştiricileri isterlerse, artık bileşen parametrelerini (ayarları) tab (sekmeli) şekilde hazırlayabilecekler.

İç İçe Kategoriler

Daha önce de değinilen, bölüm mantığının olmadığı ve iç içe kategoriler oluşturma desteğinin bu sürümde geliyor oluşu en önemligelişmelerden bir tanesi. (Makaleler, reklamlar, haber başlıkları, iletişim, web bağlantıları gibi alanlarda kullanılabilecek)

Kategori Seçenekleri & Metaveri

Kategori seçenekleri yine eski parametrelerini içerdiği gibi ek olarak metaveri’ler için de alanlar içeriyor.

Menü Yöneticisi İyileştirmeleri

Menü yönetimi yine modüllerle daha yakın bir şekilde bağlantılı olabiliyor. Yeniden yapılandırma ve uygun alanlarda yayınlama gibi işlemler, tam bir menü ağacı oluşturmayı sağlaması gibi özellikleri barındırıyor.

Yeni Menü Öğesi Filtreleri ve Toplu Değişiklikleri

Menü öğeleri listesinde daha fazla filtreleme özellikleri görebileceksiniz. Bu filtreleme özellikleri sayesinde toplu olarak istenen öğelerin listelenmesini farklı şekierde sağlayabileceksiniz.

Menü Yöneticisi – Öğe Düzenleme

Artık form’dan menü için atanan bağlantı türünü düzenleyebileceksiniz. Ayrıca menü öğesi ile hangi modülleri eşleştireceğinizi de yine bu alandan belirleyebileceksiniz (deneysel olarak sürüyor).Üçüncü parti geliştiricileri için slaytlı panel ekleme seçeneği de bulunuyor (parametreler için sağ taraftaki)

Öğe Düzenleme Devam

Henüz bu alanda devam eden çalışmalar ki bugün itibariyle olası hali bu olsa da deneyler sürüyor.

Daha önce yayınladığımız iki bölümden sonra artık joomla 1.6′nın içerdiği ve bize yenilik olarak getirdiği tüm özelliklerini incelediğimiz yazımızın sonuncusuna geldik, daha önceki yazılara en alt kısımdaki benzer yazılardan ulaşabilirsiniz diyerek yazımıza devam ediyoruz.

Link Türleri Değişikliği

Menü öğesini düzenlemek için tıkladığımızda karşımıza gelecek olan popup pencerede göreceğiniz gibi menülinkleri çeşitlerindeki değişimi görebileceksiniz. Daha az tıklama ile tüm link çeşitlerine ulaşabilme imkanı getirildi.

Eklentiler

Eklenti yöneticisi diye tanımlayabileceğimiz “extension manager” kısmı yenide düzenlendi ve farklı özellikler de eklendi.

Bileşik Yönetim

Yönetim ve kullanıcı arabirimi eklentilerini tek bir liste halinde görebileceğimiz birleşik yönetim imkanı sunan yeni düzenleme.

Yüklenen Eklentileri Keşfedin

Bu keşif, normal kurulum süreciyle yüklenmiş olan eklentilerin uzantılarını keşfetmek olabilir. Bu bölümden hangi eklentinin hangi uzantıya ait olduğu ve yönetim ile kullanıcı arabirimi için olanları bir arada kontrol edebiliceğiniz yeni alan (Discover)

Yönlendirme

Yeniden yönlendirme özelliği, yeni bir bileşen ve uyumlu ek olarak 404 hata sayfalarını (sayfa bulunamadı şeklindeki) kontrol eder. Bunları bu alanda otomatik olarak bir araya toplar ve sizlerde isteğe bağlı olarak bu yönlendirmeleri kalıcı hale getirmekle beraber yeniden düzenleyebilirsiniz. Ayrıca yine isteğe bağlı olarak yeni yönlendirmeler de ekleyebilirsiniz.

Diğer Küçük Yenilikler

• Erişim odaklı kullanıcı arabirimi ve yönetici arabirimi
• Uyumlu eklerin tümünü JForm ile formlarını değiştirebilirsiniz.
• Kullanıcı profilleri
• Özel metaveri çözümleri
• tp=1 özelliğini isteğe göre kapatabilme (bu önyüzden temadakimodül pozisyonlarını görmeye yarayan özellik)
• Yönetim paneli bileşenleri ve modüllerin düzeni
• CodeMirror yazı editörü ki hazırlayıcısı Ercan Özkaya arkadaşımızın 1.6 için tasarladığı No Editor’un daha gelişmiş hali)
• TinyMCE güncellendi

Gelecek Olanlar

• Tüm sorunlu maddelerin elden geçirilip düzenlenmesi
• Erişim kontrolü türü 2 için denetim kuralları
• Kullanıcı arabirimi düzeni ve “semantic web” mantığına daha da uygunlaştırma
• Yeni yorum ve izlenim bileşenlerinin eklenmesi ki artık yorum özelliği entegre halde sunulacak
• Pluginlerin Hardcode çıkışını tanımlayan “TOC” düzenlemeleri

Joomla 1.6′nın bizlere getirdiği yeniliklerin neler olduğuna dair yazı serimizin sonuna gelmiş bulunuyoruz. Daha fazlası ve 1.6 için önerileri joomla’nın resmi google grubundan http://groups.google.com/group/joomla-dev-cms/msg/fc456fb178026163?hl=en-GB takip edebilirsiniz. Bu makale serisi tarafımızdan sadece türkçeye çevrilmeye çalışılmış ve asıl orjinali internet üzerinden online sunum şeklinde joomlacılara dün sunulmuştu. O sunumdan alınan bire bir yazıları içeren ve makalemize konu olan ilgili sunum için Andrew Eddie‘ye teşekkürlerimizi sunarız.